Nhìn lại ngành CNPM Việt Nam

Lâu rồi không quan tâm đến IT Việt Nam; quan tâm theo cách nhìn tổng quát top-down, ko phải kiểu bottom-up, ví dụ: Khoa CNTT nên xài mã nguồn mở, SV nên thế này, nên thế kia. Đọc bài của GS. Hiền tự nhiên thấy ngộ ra được nhiều điều.

Thử làm một số điều tra nhỏ về sản phẩm của các công ty ở VN, thấy rõ nhất là khá nhiều công ty ra đời lấy gia công phần mềm làm bước khởi đầu. SELab của HCMUNS cũng đặt gia công phần mềm làm một trong các dịch vụ chính (đưa SELab làm ví dụ ở đây vì SELab xuất phát từ môi trường học thuật, có thể nghiên cứu và làm ra các sản phẩm tiên tiến). Đã là gia công phần mềm thì không có chuyện tôi làm ra cái này, tôi làm ra cái kia. Ví dụ, VTechMate dù viết phần mềm cho các dịch vụ của các máy điện thoại SoftBank ở Nhật nhưng cũng chỉ có thể nói tham gia vào dự án đó mà thôi, sản phẩm thì chỉ có SoftBank mới được phép nói rằng, đó là sở hữu của tôi.

Gia công phần mềm mang lại lợi nhuận thế nào và tương lai ra sao. Tôi không đủ số liệu và kinh nghiệm để đánh giá. Lần trước gặp một người bạn, anh ta nói với tôi, cứ hình dung gia công giống như mình đi gặm xương vậy. Mình nghèo nên gặm xương vẫn sống được, thậm chí vẫn đủ no. Nhưng tương lai, khi nhiều người cùng gặm xương, thì lúc đó để đủ no, phải nỗ lực nhiều hơn. Trong lĩnh vực gia công, lĩnh vực may mặc đi trước phần mềm rất nhiều. Việt Tiến là một ví dụ. Trước kia chỉ là gia công, giờ có thêm bộ phận nghiên cứu để thiết kế mẫu mã thời trang mới. Nói vậy để thấy, làm gia công trong tương lai sẽ rất khó sống.

Nhìn qua các sản phẩm của các công ty VN. Trong lĩnh vực phần mềm phục vụ cho kinh doanh trực tuyến, hầu như là đi theo các luồng sản phẩm đã có ở nước ngoài. Ví dụ, CMS – quản trị nội dung, thương mại điện tử, mạng xã hội, chia sẻ video và ảnh, tìm kiếm nhạc. Nguồn thu từ những dịch vụ này có lẽ là quảng cáo. Tuy nhiên, với sự thâm nhập của các ông lớn như Yahoo, Google, thị phần quảng cáo dành cho các công ty VN cũng có thể sẽ phải thu hẹp lại trong tương lai.

Về mặt kĩ thuật, tôi nghĩ rằng, viết mấy chương trình kiểu cms, thương mại điện tử, mạng xã hội, chia sẻ nội dung như liệt kê ở trên không quá khó. Chỉ cần có kĩ năng lập trình cực tốt, hiểu biết về cơ sở dữ liệu, hệ thống phân tán là có thể hiện thực được. Do đó, nếu lập công ty mới, thì vấn đề chính nằm ở chiến lược kinh doanh kia, chứ ko phải nằm ở kĩ thuật. Bởi vì, để có nhân lực có kĩ năng lập trình tốt, có thể vào các đơn vị đào tạo là có thể kiếm được. Nói như vậy để thấy, nếu bạn muốn thu lợi từ Internet, chỉ có ý tưởng kinh doanh tốt là đủ. Phần kĩ thuật, bạn có thể thuê lại hoặc tìm đối tác.

Tôi thì vẫn hứng thú với sự ra đời của các công ty có những sản phẩm/công nghệ khác với những công nghệ thông thường đã có kia. Ví dụ, khi mọi người tập trung vào thiết kế website, kinh doanh thương mại điện tử, Alexa cho ra đời công cụ TrafficRank. Những ý tưởng mới là những ý tưởng đặt trên nền tảng giả thiết rằng, giả sử chúng ta đã có nhiều sản phẩm thông dụng X, Y, Z rồi, và từ đó phát triển các giá trị gia tăng trên đó kiểu như Alexa đã làm.

Tạm dừng ở đây đã.

Theo Lê Đình Duy’s blog

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: